Industry 4.0 ne değildir?

29 Nisan 2018 0 Yazar: mev_lude

Yaklaşık 1 yıllık aradan sonra ve yeni mağazamızı açmaya 4 gün kala, sözünü verdiğim INDUSTRY 4.0 yazımla huzurlarınızdayım 🙂

Lise dönemim, çok sevdiğim Kimya öğretmenim Mine Arkın’ın “halk arasında alkali metaller olarak geçer…” dediği bir derste, halkımızın ne kadar yabancı kelimelere aşina ve aydın olduğunu idrak ettiğim zamanlardı 🙂 O yıllarda Kimya dalına ilgim yüksekti ve periyodik cetvelde eksik kalan elementlerden birini bulup, adını da “Mevludeyum” koymayı hayal ediyordum. Yeni bir element bulamadım ama belki yeni bir element uydurabilirim 😛

Halk arasında Industry 4.0 ya da the Internet of Things olarak bilinen kavramların ne kadar iyi anlaşıldığı konusuyla başlamak daha uygun sanırım. Geçtiğimiz günlerde bir yüksek lisans öğrencisinden Industry 4.0 hakkında, elime bir anket formu ulaştı. “İşte!” dedim, beklediğim fırsat. Halkımız iyice bu konuya ısınmış. Soruları gördüğümde ise biraz hayal kırıklığına uğradım. Bahsedilen konular robot kelimesine indirgenmiş gibiydi. Robotlar üretimde kullanılmaya başladığında, insani emek ne olacak minvalinde sorulardı. Dedim ki o zaman halkımızın biraz daha aydınlanmaya ihtiyacı var. O yüzden bu kategorideki yazılarımı “Industry 4.0 ne değildir?” olarak başlatmak daha anlamlı geldi.

Industry 4.0 kavramı ile birçok kaynakta geçtiği ve kolaylıkla görsellerden de anlaşıldığı üzere, endüstrinin 4.evresine geçildiği kastediliyor. Çalışma Psikolojisi programına başlamadan önce, dünyanın sanayi devrimiyle başladığını sanıyordum 😀 Endüstri mühendisliğinin babası olduğu öğretilen Frederick W. Taylor’un katkıları ile endüstri başlamıştı benim için. Yüksek lisans eğitimim sırasında ise endüstrinin 1.evresine ilgim o kadar artmıştı ki; tezimde bu konuya özel bir ana başlık bile açtım. O yüzden 1. ve 2. endüstri dönemleri cepte diyebilirim 😉 Peki o aradaki 3.endüstri devrimi neydi? O konuya biraz neşter vurmanın zamanı gelmişti benim için.

Öncelikle bir konuya açıklık getirmek gerekirse; Industry 4.0 robotların üretimde daha çok kullanılması demek değildir!

Arada atlanan 3.endüstri devrimi Otomasyon sistemleriyle ilgili buluşların yapıldığı, robotize sistemlerin hayatımıza girdiği dönemdir*. 1970’lerden itibaren gelişen bilgisayar sistemleri ve yazılımlar sayesinde; üretime uyarlanan PLC (Programmable Logic Control) sistemler, makineler için sürekli yeni kalıp üretme zahmetlerinden kurtardı ve adaptasyonu yüksek otomatize sistemlerin oluşturulmasını sağladı. Artık, bir torna makinesine insan eli değmeden binlerce farklı özellikte parça imal ettirilebilir, bir nakış makinesinden binlerce farklı desende baskı alınabilir hale geldi. Başta otomotiv ana sanayi firmaları olmak üzere; ağır ve yüksek tehlikeli montaj ve boyama süreçlerini robotik sistemlerle üretmeye başladı. Robotlar, insanın yerine mi geçecek endişeleri bu dönemde başladı diyebiliriz. Bu dönemde günümüze göre eksik olan bir şey vardı: INTERNET.

Industry 4.0 bu dönemin yeni teknolojisini ifade eden tek terim değildir!

Internetin yaygınlaşması ile birlikte; 2G, 3G ve hop oradan 5 görünümlü 4,5G gibi kavramlarla tanışırken, yeni trend ile teknolojiyi çağlara ayırmak da iyi bir fikirdi. Endüstrideki 4.çağın adı yaygınlık durumuna göre değişebiliyor. İnternetin henüz hayatımıza çok dokunmadığı dönemde, ilk kez 1999 yılında İngiliz teknoloji uzmanı Kevin Ashton tarafından dile getirilen, the Internet of Things** kavramı ile teknolojinin dokunulabilir, insan vücudu üzerine entegre edilebilir hale getirileceği bir dönemden bahsedilmektedir. Bu kavram, nesnelerin (insanlar ile makineler, makineler ile makineler) birbiriyle, bir ağ üzerinden iletişim kurabilmeleri ve birbirlerini hareket ettirebilmeleri prensibine dayanıyor. Yani başına “akıllı” kelimesini getirmemiz sayesinde, hayatımıza giren yeni nesneler: Akıllı telefonlar, akıllı evler, akıllı televizyonlar, akıllı arabalar vs.***

Industry 4.0 kavramı ise ilk kez 2011 yılında Hanover’da düzenlenen bir fuarda dile getirilmiştir****. Bu terimle kastedilen nesne,            Akıllı Fabrika ‘lardır. Alman hükümeti, bu terimi sahiplenerek; birçok siyasi ve ekonomik ortamda dile getirerek, yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır. Algılayıcı sensörlerin bilgiyi, makinelere taşıdığı ve karar verici programların geliştirilerek üretime dönüştürüldüğü bir sistem olarak bu kavramı özetleyebiliriz. Yapay zekanın konuşulmaya başladığı dönem de, aynı zamanlara denk gelmektedir. Görüldüğü gibi çok yakın bir dönemde gerçekleşen ancak bilginin üretim hızının aşırı artışı nedeniyle, takip etmekte zorlandığımız kavramlar da bu sayede ortaya çıkmaktadır.

Industry 4.0’nun ne olmadığını birkaç maddede anlatarak; sonraki detay konularımız için bir yol açabilmişimdir umarım. Bu konunun  devamında yapay zekaya doğru nelerin olabileceğini konuşmak için bir sonraki yazımda görüşmek üzere 🙂

Sevgiyle kalın ve değişimin kendisi olun!

Mevlüde Sezer

KAYNAKÇA:

*http://www.makinamagazin.com.tr/haber/birinci-ikinci-ve-ucuncu-sanayi-devrimi-ve-ardindan-endustri-40/5186

**https://www.smithsonianmag.com/innovation/kevin-ashton-describes-the-internet-of-things-180953749/

***http://blog.geleceginitasarla.net/internet-of-things-nedir/2169

****https://www.smartindustry.com/blog/smart-industry-connect/from-germany-to-the-world-industry-4-0/